|
|
Đạo là một tiếng mượn đặng chỉ sự Vô hình hay là định danh (Entité).
Tiên Nho nói rằng:"Cường Danh Viết Đạo". Sự vô hình ấy là Cơ mầu nhiệm của Nhứt linh hiệp Vạn linh, hay là Vạn linh hiệp Nhứt linh (Le mystère du rapport entre Dieu et ses Créatures ou les Créatures à Dieu).
Nói rõ thì là cơ mầu nhiệm Trời và Người hiệp một, theo cổ nhơn lấy mình mà tầm Tánh Chí Linh nên đặt tên là Đạo.
Nho gia cho"Trời và Người Đồng Trị" làm cơ quan mặt Luật hữu vi, Đạo Đời tương đắc, lấy Tánh Lý chí thiện đặng hiệp Tánh Chí Linh nên cũng cho tên làĐạo.
Thánh giáo lại lấy hai chữ lân tuất thương sanh cứu dân độ thế làm mục đích cho rằng hễ Chí Linh đã ở trong tánh chất của người thì người ấy là Trời, hễ thương người tức là thương Trời, mà thương Trời hết lòng hết dạ thì đoạt đặng tánh Chí Linh của người, nên cũng gọi là Đạo.
Lão Tử giáo gọi là Tiên giáo thì lấy cái êm tịnh của trí lực tinh thần làm Cơ quan đoạt Tánh Chí Linh của Tạo hóa, cho rằng để ngoại cảm của vật chất là đời xông đột thì trí lự phải xao động, trí lự xao động thì tinh thần phải mờ ám, nên cũng cho rằng muốn đoạt đặng tánh đức Chí Linh thì phải luyện tập cho đặng nhàn thân nhàn trí, xa lánh đường đời, nên cũng hô danh là Đạo.
Thích giáo hay là Phật giáo thì cho rằng hễ còn suy tính thì còn hay biết,hễ còn hay biết thì còn trong vòng hữu định của đời, nên dạy rằng, phải tự diệt cho hết hay biết thì mới nhập vào Linh cảnh của mình, nhập đặng vào Linh cảnh của mình rồi mới mong thấu đáo Chí Linh Tạo hóa, nên tự tôn là Đạo.
Trung Dung nói:
*Thiên mạng chi vị Tánh, nghĩa là: Mạng Trời ấy là Tánh.
*Suất Tánh chi vị Đạo, nghĩa là: Rèn đúc trau giồi cái Tánh ấy là Đạo.
Nặng mang cái mảnh hình hài gọi rằng mạng sống, Luật thiên nhiên Bảo tồn (La loi de conserva- tion) định vậy, phận Thiêng liêng giúp thế nơi mình, nên cũng phải chung lộn thế tình ăn ăn, mặc mặc.
Tuy vân thế tình vẫn vậy, mà cũng còn có lắm Đấng Cao minh, Chơn thần đắc kiếp, thường xem vạn vật mà suy đoán phận mình nên đặng am hiểu rằng cái linh Tâm con người vẫn vô hạn giới. Ấy vậy, cái kho vô tận của Chí Linh cũng có phương đoạt đặng. Dò đon từ bực trí lự của mỗi loài, thì thấy cả Vạn linh đều biệt phân đẳng cấp, dầu cho cả cá nhơn đối với trọn loài người cũng thế, rồi tìm cách thế mà luyện tập lấy mình, gọi là "TU",làm cho linh Tánh khỏi thi hài ràng buộc thì tự nhiên thấy nó đặng tăng tiến lên cao, Cơ bí mật huyền vi của Chí Tôn hiểu thấu.
*Tu Đạo chi vị Giáo, nghĩa là: Trau Đạo gọi là Giáo.
Tiếc thay Bậc cầu giáo vốn nhiều người, còn bậc Tự giáo xem ra phần ít. Bởi cớ ấy mà làm cho mặt địa cầu nầy có nhiều Tôn giáo.
Ông Thiệu Khương Tiết nói rằng:
Lại thêm như vầy:
Chiếu theo mấy câu nầy thì bậc Thánh đức hoàn toàn mới có phương Tự giáo.
HẾT
Index
Thần giáo thì lấy danh Chí Linh mà làm cho có ra lẽ vận hành huyền diệu, đặng làm chủ tánh chất của người đời. Lấy hai lẽ, hữu cảm thì hữu ứng mà kềm thúc đức tin, cũng do Đấng Chí Linh vi chủ nên cũng xưng tên là Đạo.
"Thiên mạng chi vị Tánh, suất Tánh chi vị Đạo, tu Đạo chi vị Giáo."
Cái Tánh linh của ta do nơi Đấng Chí Linh cho ta, lại do đấy mà tạo mạng sanh của ta; vận thời kiếp số của mỗi người đều tùy điểm Linh quang lớn nhỏ nghĩa tùy theo mạng của mỗi người.
Cả nhơn loại và vật loại đều thọ nơi Đấng Chí Linh một điểm Linh quang, hoặc nhiều hoặc ít, hoặc lớn hoặc nhỏ, đặng định hàng phẩm đẳng cấp của chúng sanh, vì vậy cho nên cả cơ Tạo Hóa hữu hình đều chung gọi là Vạn linh sanh chúng.
Người cũng là một vật trong vạn vật, nghĩa là nhứt Linh trong Vạn linh, nhưng mà linh Tánh hơn vạn vật, biết đặng cái linh tánh ấy là mạng Trời nên đặt tên là Thiên Mạng.
Người cũng đã là vật thì tự nhiên phải tiêm nhiễm vật Tánh nơi mình, buộc hễ đói phải kiếm ăn, vì có ăn mới có sống, buộc trần lỗ phải kiếm mặc, vì có mặc mới ấm thân.
Nào là vinh thân, nào là phì gia, tuồng đời nêu trước mắt như lượn sóng ba đào xao xuyến giữa dòng thế sự. Nào là yếu thua mạnh thắng, nào là ngu thiệt trí hơn, nhập vào trí não như gươm giáo đua tranh giữa trận lợi danh hoàn võ.
Vì vậy mà đòi phen phải vùi lấp Tánh linh, xu về Hình thể.
Câu "Suất Tánh chi vị Đạo" nghĩa là: đem Tánh linh ra khỏi vòng nhục thể (gọi là thoát xác) thì có thế hiệp Tánh với Chí Linh nên cho là Đạo.
Đào luyện cái Tánh linh cho sáng suốt thêm hoài gọi là TU, song cách thế mình Tu vẫn nhiều phương pháp, lập cho nên phương pháp đặng tự giáo lấy mình, hay là cầu giáo với kẻ cao minh giúp giùm phương pháp. tự giáo, nghĩa là mình đủ trí lự đặng đặt ra phương pháp mà Tu luyện lấy mình; cầu giáo là cầu kẻ Cao minh dạy giùm phương pháp.
Tệ đệ xin chư Đạo hữu thầm nghĩ coi, sau nầy chữ “Tôn Giáo” và chữ “Đạo” tự nhiên đặc biệt.
Bậc tự giáo vẫn ít cũng chẳng có chi rằng lạ.
“Thượng phẩm chi nhơn, bất giáo nhi thiện,
Trung phẩm chi nhơn, giáo nhi hậu thiện,
Hạ phẩm chi nhơn, giáo diệc bất thiện.”
"Bất giáo nhi thiện, phi Thánh nhi hà ?
Giáo nhi hậu thiện, phi Hiền nhi hà ?
Giáo diệc bất thiện, phi ngu nhi hà ?"
Chúng ta lại còn hiểu rằng ông Thiệu Khương Tiết lấy Thiện Giáo làm đạo bổn thì là phép lập Giáo hay biết bao nhiêu! Ai dám gọi rằng Cổ nhơn không viễn kiến.
